Kiedy Sąd obligatoryjnie orzeka o przepadku pojazdu lub jego równowartości w sprawach dotyczących prowadzenia pod wpływem alkoholu?
W ostatnim czasie w dyskursie publicznym bardzo często porusza się tematy kierowców prowadzących pojazdy mechaniczne pod wpływem alkoholu. Należy pamiętać, że:
- prowadzenie samochodu czy motocykla po spożyciu alkoholu w stężeniu pomiędzy 0,2 a 0,5 promila stanowi wykroczenie,
- prowadzenie pod wpływem alkoholu w stopniu przekraczającym 0,5 promila stanowi już jednak przestępstwo wskazane w art. 178a Kodeksu karnego.
art. 178a kodeksu karnego - co stanowi?
Zgodnie z jego treścią, kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega karze
pozbawienia wolności do lat 3.
Jeżeli sprawca tego czynu był wcześniej prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo za przestępstwo określone w art. 173, art. 174, art. 177 lub art. 355 § 2 Kodeksu karnego popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego lub dopuścił się tego czynu w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Choć przepisy w tym zakresie są jasne, nie każdy wie, że po przekroczeniu określonego stężenia alkoholu Sąd ma obowiązek orzeczenia przepadku pojazdu, który poruszał się sprawstwa przestępstwa lub orzeczenia przepadku jego równowartości. Słowem, kierowca straci pojazd lub będzie musiał zapłacić Skarbowi Państwa tyle, ile pojazd w rzeczywistości jest warty.
Kiedy taki przypadek zachodzi?
art. 44b Kodeksu karnego
w razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 178a § 1 lub 4, art. 178c § 1 pkt 2 lub art. 178d Kodeksu karnego, a także wobec sprawcy określonego w art. 178 § 1 lub 1a Kodeksu karnego, jeśli zawartość alkoholu w organizmie sprawcy przestępstwa wynosiła co najmniej 1,5 promila we krwi lub 0,75 mg/dm3 w wydychanym powietrzu albo prowadziła do takiego stężenia, sąd orzeka przepadek pojazdu mechanicznego prowadzonego przez sprawcę w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami.
W teorii Sąd jest związany tym przepisem i koniecznością orzeczenia przepadku pojazdu mechanicznego lub jego równowartości. Jest jednak wyjątek, który pozwala na uniknięcie konsekwencji, które mogą być finansowo bardzo dotkliwe dla sprawcy. Mianowicie, ustawodawca zostawił sądowi furtkę w postaci „wypadku uzasadnionego szczególnymi okolicznościami”.
Oczywiście trzeba dodać, że przepadku pojazdu mechanicznego nie orzeka się, jeżeli w czasie popełnienia przestępstwa pojazd mechaniczny nie stanowił wyłącznej własności sprawcy, a także jeśli orzeczenie przepadku pojazdu mechanicznego nie jest możliwe lub celowe, w szczególności z uwagi na jego zbycie albo utratę przez sprawcę, zniszczenie lub znaczne uszkodzenie.
W takiej sytuacji Sąd może orzec nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa w wysokości od 5.000,00 do 500.000,00 złotych.
Wypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami
Wracając jednak do „wypadku uzasadnionego szczególnymi okolicznościami”, nie chodzi tu o wypadek rozumiany jako zdarzenie drogowe, ale prawodawca miał tutaj na myśli szczególne okoliczności po stronie sprawcy przestępstwa lub szczególny stan faktyczny sprawy.
Spoglądając na orzecznictwo sądów powszechnych – stosowanie tej furtki przez sądy jest niezwykle rzadkie.
Nieczęste stosowanie tej instytucji przez sądy nie oznacza, że nie można walczyć o zastosowanie dobrodziejstwa takiego rozwiązania.
Przykład jednej z prowadzonych przez naszą kancelarię spraw pokazuje, że warto walczyć do samego końca o zastosowanie instytucji prawnej, którą dysponuje sąd.
- Sąd przyjął, że przedstawione okoliczności sprawy i okoliczności osobiste dają nadzieję, że przestępstwo przez tą samą osobę nie zostanie w przyszłości popełnione.
- Sąd przyznał rację obrońcom i ustalił, że w sprawie naszego Klienta taki przypadek wystąpił.
- choć zdarza się to niezwykle rzadko, należy w sprawie przedstawiać wszystkie okoliczności, które mogą złagodzić konsekwencje czynu zabronionego.
Warto jednak pamiętać, że w takich sprawach pożądane jest, aby od początku obrońca działał w sprawie i miał możliwość przedstawiania wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.
